หลายฝ่ายผลักดันห้วยตามาเรียให้เป็นอ่างเก็บน้ำ เพื่ออุปโภค บริโภค การเกษตร เสริมความมั่นคงชายแดนไทย-กัมพูชา

ห้วยตามาเรีย เป็นลำห้วยเล็กๆบริเวณอำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ (เขมรโบราณที่ราบสูงบุรีรัมย์ สุรินทร์ บ้านผมและศรีสะเกษ มักจะตั้งชื่อลำห้วยหมู่บ้านขึ้นต้นว่า"ตา"เสมอ )ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างแนวรอยต่อสำคัญทางยุทธศาสตร์คือ เขาพระวิหารและภูมะเขือ พื้นที่แห่งนี้มีประวัติศาสตร์เป็นพื้นที่พิพาทและเป็นสมรภูมิความตึงเครียดตามแนวชายแดนกัมพูชามาอย่างยาวนาน

พื้นที่ทับซ้อนทางยุทธศาสตร์แผนที่การอ้างสิทธิ์ของกัมพูชาได้ลากเส้นเขตแดนทับพื้นที่บริเวณห้วยตามาเรียและภูมะเขือส่งผลให้จุดนี้กลายเป็นช่องทางทางยุทธศาสตร์สำคัญที่กัมพูชาใช้เคลื่อนไหวทางทหารและอ้างสิทธิ์จุดวางกับระเบิดในอดีตห้วยตามมาเรียคือพื้นที่เต็มไปด้วยทุ่นระเบิดที่หลงเหลือจากสมรภูมิสงครามและการปะทะตามแนวชายแดนจนเกิดอุบัติเหตุทหารไทยเหยียบกับระเบิดและได้รับบาดเจ็บบ่อยครั้ง

ยุทธศาสตร์การพัฒนาพื้นที่ในช่วงหลังพื้นที่บริเวณห้วยตามาเรียถูกยกระดับเพื่อความมั่นคงทางน้ำโดยมีโครงการสร้างอ่างเก็บน้ำห้วยตามมาเรียเพื่อเป็นประโยชน์ในการดูแลความสงบเรียบร้อยตามแนวชายแดน

คืบคลานมาถึงช่วงนี้กองทัพภาคที่ 2 ร่วมกับจังหวัดศรีสะเกษ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในจังหวัดศรีสะเกษ และโครงการชลประทานศรีสะเกษ ผลักดันแผนพัฒนาแหล่งน้ำและระบบคมนาคมในพื้นที่ชายแดนไทย–กัมพูชา โดยเสนอให้ก่อสร้าง “อ่างเก็บน้ำห้วยตามาเรียตอนล่าง” พร้อมพัฒนาเส้นทางสัญจรในพื้นที่

กรมชลประทานระบุว่า แผนดังกล่าวมีเป้าหมายสำคัญ 3 ด้าน ได้แก่ การจัดหาแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค การสนับสนุนภาคการเกษตร และการเสริมความมั่นคงในพื้นที่ชายแดน ซึ่งยังมีข้อจำกัดทั้งด้านแหล่งน้ำและโครงสร้างพื้นฐาน 

พื้นที่โครงการตั้งอยู่ในจังหวัดศรีสะเกษ ใกล้แนวชายแดนไทย–กัมพูชา ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ประชาชนและเจ้าหน้าที่จำเป็นต้องใช้ทรัพยากรน้ำตลอดทั้งปี การมีอ่างเก็บน้ำถาวรจึงจะช่วยลดปัญหาการขาดแคลนน้ำ เพิ่มศักยภาพด้านการเกษตร และสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานในพื้นที่

นอกจากอ่างเก็บน้ำแล้ว กองทัพภาคที่ 2 ยังเสนอให้พัฒนาถนนและโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็น เพื่อให้ประชาชนสามารถเดินทางได้สะดวกขึ้น รวมถึงช่วยให้หน่วยงานภาครัฐเข้าถึงพื้นที่ชายแดนได้รวดเร็วในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินหรือภัยพิบัติ

อย่างไรก็ตาม โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยตามาเรียตอนล่างยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษา รวบรวมข้อมูล และเสนอแผนเพื่อขอรับการสนับสนุนงบประมาณ ยังไม่ได้มีการยืนยันว่าเริ่มก่อสร้างแล้ว หรือมีการกำหนดกรอบเวลาก่อสร้างอย่างเป็นทางการ

สำหรับกระแสข่าวที่ระบุว่าโครงการดังกล่าวถูกออกแบบเพื่อปล่อยน้ำเข้าท่วมฐานทหารกัมพูชา หรือใช้มวลน้ำเป็นยุทธวิธีทางทหารนั้น จากข้อมูลของกรมชลประทานและหน่วยงานภาครัฐที่เปิดเผยในขณะนี้ ไม่พบการระบุวัตถุประสงค์ดังกล่าว

ข้อมูลอย่างเป็นทางการระบุเพียงว่า โครงการมีเป้าหมายเพื่อพัฒนาแหล่งน้ำ การเกษตร การคมนาคม และเสริมความมั่นคงตามแนวชายแดน ดังนั้น การกล่าวว่าอ่างเก็บน้ำจะถูกใช้เพื่อปล่อยน้ำโจมตีฝ่ายตรงข้าม จึงยังเป็นเพียงข้อวิเคราะห์หรือการตีความในโลกออนไลน์ ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ได้รับการยืนยันจากทางราชการ

หากโครงการได้รับอนุมัติและดำเนินการสำเร็จ จะเป็นอีกหนึ่งโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของจังหวัดศรีสะเกษ ที่ช่วยทั้งประชาชนในพื้นที่และเพิ่มศักยภาพการบริหารจัดการชายแดนของไทยในระยะยาว

สถานะโครงการอยู่ระหว่างการศึกษาและออกแบบ เสนองบประมาณเพื่อดำเนินการ  คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างหากได้รับการอนุมัติ  คาดการณ์เริ่มก่อสร้าง ปี 2570

โดย...เสนาะ วรรักษ์ /เรียบเรียง