Loading...


ยายชราศรีสะเกษสืบสานวิถีชาวบ้านทำขี้ไต้ก่อไฟ










ยายชราศรีสะเกษสืบสานวิถีชาวบ้านทำขี้ไต้ก่อไฟ

ทำอาหารในครอบครัว-ในหมู่บ้านอย่างเหนียวแน่น

โดย...เสนาะ วรรักษ์

ยายตุน ใชโย อายุ76ปี ราษฏร์บ้านตาด ต.ตาโกน อ.เมืองจันทร์ จ.ศรีสะเกษ นำถังแกลลอนพลาสติกออกจากบ้านไปที่สวนข้างบ้านเพื่อมาตักเอาน้ำยางของ ต้นสะแบง( คล้ายต้นยางนา เป็นสายพันธุ์เดียวกัน) เพื่อเอาไปทำ "ขี้ไต้หรือกระบอง " ในการทำให้ต้นสะแบงเพื่ิเอาน้ำมันยางที่มีสีดำ ครั้งแรกด้วยการเอาขวานไปฟันต้นสะแบงให้บุ๋มเข้าไป เพื่อรองรับน้ำยางจะค่อยซึมออกมา ประมาณ 2 อาทิตย์ก็ไปตัดน้ำมันยาง ได้ประมาณ 1 แก้วน้ำดื่ม เมื่อตัดได้แล้วก็จะจุดไฟให้เกิดความร้อน เพื่อที่จะล่อให้น้ำยางละลาย แล้วก็ดับไฟ ปิดรูไว้กันน้ำฝน อีก1สัปดาห์จึงไปตักน้ำยางอีกครั้ง

ขั้นตอนต่อมาก็จะไปหา "ต้นพอก" เพราะมีเนื้ออ่อนและยุ่ยเอาเสียมไปแซะให้เป็นชิ้นเล็กประมาณๆไม่เกิน10 ซม เก็บรวมมาใส่ครุถัง แล้วเอาน้ำยางสะแบงสีดำเทคลุกเคล้าเข้าไปเก็บไว้สัก 2 วันให้น้ำยางเข้าทั่วกับเนื้อไม้ ขั้นตอนต่อไปถึงตอน ทำให้เป็นแท่ง โดยการเอาใบมะพร้าวมาตัดให้เสมอยาวประมาณครึ่งเมตร แล้วเอามาเย็บด้วยไม้ไผ่เล็กกว้างขนาด 4 ใบมะพร้าว จากนั้นก็เอาขี้ใต้ที่ผสมน้ำยางใส่มาที่บนใบมะพร้าวแล้วก็ห่อเอาตอกไม้ไผ่มัด เป็นอันเสร็จขบวนการทำขี้ไต้หรือกระบอง มีความยาวประมาณ 60 ซมตามความยาวของใบมะพร้าว

ยายตุน บอกว่า แกทำกระบองช่วยพ่อแม่มาตั้งแต่เด็กๆ ในสมัยก่อนใช้กระบองส่องสว่างไปห้องน้ำ ส่องกบยามค่ำคืน สมัยก่อนนำไปแลกข้าว เอาไปขายตามงานวัดแถวนี้ขายเพียงอัันละ ( หรือเล่มละ) 15 บาท บางครั้งก็ขายได้ บางครั้งก็ขายไม่ได้ ยายต้องเอาไปขอแลกกับข้าวปลาอาหารกลับมาไว้กินในครอบครัว ทุกวันนี้ยังหมู่บ้านชนบทไกลดับความเจริญ ชาวบ้านยังดำเนินชีวิตแบบโบรญ คงนำขี้กระบองมาเป็นเชื้อเพลิงก่อไฟหุงหาอาหารกิน จะมีชาวบ้านมาซื้อประจำ ขณะนี้ยายแก่ตัวแล้วทำไว้ขายเพียงวันละ 5 อันเท่านั้น ขายอันละ20 บาทเท่านั้น เอาเงินไว้ใช้จ่าย

นายสุรศักดิ์ เหลาคำ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลตาโกน กล่าวว่า ตอนเด็กๆเคยเห็นคุณตาทำเหมือนกัน เพราะในสมัยก่อนยังไม่มีไฟฟ้าก็ใช้ขี้ไต้หรือกระบองนี่แหละส่องสว่าง ทุกวันชาวบ้านบางครอบครัวยังใชัขี้ไต้เป็นเชื้อเพลงให้การจุดติดถ่านหรือฟืน ในการก่อไฟให้ติดเร็วขึ้นเพื่อ หุงข้าวทำอาหาร เพราะหลายครอบครัวไม่มีเตาแก้สใช้

ต้องใช้ขี้ไต้ประจำ ราษฏร์ในหมู่บ้านยังดำเนินวิถีชาวบ้านนี้อยู่ 3-4 ราย ทำเพื่อใช้เองและขายภายในหมู่บ้าน ในการจุดไฟเพื่อเอาน้ำยางก็ไม่ได้ทำให้ต้นไม่ ตายหรือเหี่ยวเฉาหักโค่นแต่อย่างใดเลย ที่นี่เป็นป่าไม้สะแบง หรือต้นตาด เต็มไปหมด ก็สลับเปลี่ยนไปเอาน้ำยางต้นอื่นต่อไป เป็นวิถีชุมชนที่น่าทัศนศึกษาอย่างยิ่ง

มีตำนานเล่าขานมาจากคนรุ่นเก่าที่ได้เคยร่วม คาราวาน กับควาญช้างที่ไปคล้องช้างในเขตป่ากัมพูชา ว่า ทุกคนที่ไปจะนำขี้ใต้นี้ติดตัวไปด้วย ยามค่ำคืนที่พักแรมก็จะจุดไต้ให้เกิดแสงสว่างในป่า


Loading...







Loading...

เรื่องน่าสนใจ


Loading...

เรื่องที่คุณอาจสนใจ